مبانی نظری و پیشینه پژوهش عملکرد شناختی
مبانی نظری و پیشینه پژوهش عملکرد شناختی
مبانی نظری و پیشینه پژوهش عملکرد شناختی در 28 صفحه ورد قابل ویرایش با فرمت doc |
![]() |
دسته بندی | پیشینه متغیر های روانشناسی |
فرمت فایل | docx |
حجم فایل | 87 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 28 |
مبانی نظری و پیشینه پژوهش عملکرد شناختی در 28 صفحه ورد قابل ویرایش با فرمت doc
توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
- همرا با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
- توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
- پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
- رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
- منبع : دارد (به شیوه APA)
- نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc
قسمتی از مبانی نظری متغیر:
تعریف و ویژگی ها
عملکرد شناختی مجموعه فرایند فکری است که به درک و آگاهی از تفکرات و ایدهها میانجامد. این مجموعه شامل تمام جنبههای ادراک، تفکر، استدلال و به یاد آوردن میباشد (جیمز، 2014).
عملکرد شناختی ضعیف با چگونگی یادگیری رویدادی گرانبار، ظرفیت حافظهی کوتاه مدت، کاهش سطح هوشیاری و توجه منحره شده ارتباط دارد (مورتن، هوستراپ، هرتز و بونده، 2010).
- James
- Morten
- Hulstrup
- Hertz
- bond
ابعاد عملکرد شناختی
عملکرد شناختی شامل ابعاد مختلفی میباشد. این ابعاد هر یک محتوای بسیار بزرگی از مطالب را دربر میگیرد. بنابراین شناخت هر یک به نوبهی خود حائز اهمیت بوده و نیازمند مطالعهی دقیق میباشد.
هوش و ابعاد آن، حافظه و انواع مختلف آن و توجه و نوروآناتومی مربوط به آن از ابعاد بسیار مهمی هستند که عملکرد شناختی یک فرد را تحت تأثیر قرار میدهند. بدون تردید نقش در فرایند انجام وظیفهی هر یک از ابعاد زیر میتواند عملکرد شناختی فرد را پایین آورده و موجب کارآیی کم فرد در موقعیتهای نیازمند عملکرد بالا میباشد.
هوش
یکی از بحث برانگیزترین پدیده های روانی است که هنوز ماهیت آن تا حدود زیادی ناشناخته است. با وجود کوشش های گسترده ی روانشناسان، هنوز هیچ تعریف دقیق و روشنی که همگان بر آن توافق داشته باشد، ارائه نشده است. آلفرد بینه که نخستین آزمون هوشی را پدید آورد اعتقاد داشت که هوش شامل تواناییهایی مانند استدلال، تخیل، بینش، قضاوت و سازگاری است. نظریهپردازان دیگر معتقد بودند که هوش فقط شامل سه توانایی شناختی مهم است: تفکر انتزاعی، یادگیری و حل مسأله (بندک، جائوک، سامر، آرنداسی و نیبوئر، 2014). با وجود این برخی دیگر اعتقاد دارند که این سه توانایی نمود تنها یک توانایی زیربنایی هستند که عامل عمومی یا g نامیده میشود. علاوه بر روانشناسان افراد عادی نیز دیدگاههای ارزشمندی دربارهی هوش دارند. نتایج یک زمینهیابی نشان داد که افراد عادی سه رفتار را با هوش معادل میدانند: حل مسألهی علمی، یعنی استدلال منطقی، دیدن جنبههای مختلف مسأله و داشتن ذهن باز، توانایی کلامی، یعنی مهارت در صحبت کردن و مهارت در خواندن مطالب؛ و هوش اجتماعی، یعنی تیزبینی، پذیرش اشتباهات و توجه به دنیای اطراف. این تواناییها در بسیاری از نظریههای مهم هوشی دیده میشوند و آزمونهای هوشی نیز آنها را میسنجند. علت اختلاف نظر بر سر ماهیت هوش این است که هوش مشاهده پذیر نیست. هوش سازهای است که نظریه پردازان و آزمونسازان پدید آوردهاند تا به کمک آن رفتارهای هوشمندانه را تبیین کنند. به سخن دیگر، آنها همهی رفتارهای هوشمندانه را ناشی از وجود پدیدهای به نام هوش میدانند.
نظریه های هوشی جدید که بر استعارهی جغرافیایی مبتنیاند تلاش میکنند تواناییهای عمدهی هوشی را شناسایی کنند. این تواناییها، عوامل نام دارند و تصور میشود که زیربنای گستردهای از رفتارهای هوشمندانه هستند. اساس این رویکرد آن بود که نمرات آزمونهای مختلف تواناییهای ذهنی با یکدیگر همبستگی مثبت داشتند، یعنی کسی که در یک آزمون عملکرد خوبی داشت، احتمالاً در آزمون دیگر نیز از عملکرد مطلوبی برخوردار بود و برعکس (واتانابه و همکاران، 2014).
- Benedek
- Jauk
- Sommer
- Arendasy
- Neubauer
- Watanabe et al
انواع حافظه
حافظه ی درازمدت
حافظهی تمام عمر، حافظهی درازمدت نام دارد. این حافظه هر آن چه را که در طول زندگی فرا میگیریم در خود جای میدهد. چنان که بیشتر گفته شد، اطلاعات رسیده به مخزن حسی اگر مورد توجه قرار گیرند به حافظهی کوتاه مدت انتقال مییابند، و اطلاعات رسیده به حافظهی کوتاه مدت نیز اگر تکرار و مرور شوند و با اطلاعات قبلاً آموخته شدهی ما مرتبط گردند، به حافظهی درازمدت انتقال مییابند. به سخن دیگر برای اینکه اطلاعات از حافظهی کوتاه مدت یک مرحله فراتر رفته و به حافظهی درازمدت انتقال یابند، باید رمزگردانی شوند. منظور از رمزگردانی تغییر شکل دادن یا به حالت انتزاعی در آوردن اطلاعات یعنی بازنمایی آنها به صورتی به غیر از صورت اولیه است (کامیا، ماگیاری-کوپه و شیرائیشی، 2014).
- Kamiya
- Magyari-Köpe
- Shiraishi
اطلاعات برای ذخیرهسازی در حافظه ی درازمدت به سه صورت رمزگردانی می شوند: حافظه ی رویدادی، حافظه ی معنایی و حافظه ی روندی.
1) حافظه ی رویدادی (حافظه ی بصری)
حافظهی رویدادى یا حافظهی رویدادهاى ویژه شامل خاطرات ما از تجارب شخصى خودمان است، نوعى فیلم ذهنى از آنچه دیده و یا شنیدهایم. به سخن دیگر، حافظهی رویدادى شامل اتفاقاتى است که در زندگى ما رخ دادهاند و به زمان و مکان خاصى وابسته هستند (وولفک، 2004). براى نمونه، وقتى به یاد مىآوریم که در میهمانى شب گذشته چه کسان تازهاى را ملاقات کردیم یا در آخرین روز جمعهاى که به کوه رفتیم چه منظرههاى تازهاى را دیدیم، خاطرات رویدادهاى ویژه را به یاد مىآوریم. اگر کسى از ما بپرسد که در آخرین جمعهاى که به کوه رفتیم چه منظرههاى تازهاى را دیدیم، ما عموماً صحنههاى آن روز تعطیل را در کوهستان در پیش خود مجسم مىکنیم و به یاد مىآوریم که چه چیزهائى را دیدهایم. بنابراین، تصاویر ذهنى در حافظه رویدادى نقش مهمى ایفاء مىکنند. همچنین سرنخها یا نشانههاى مربوط به زمان و مکان به ما کمک مىکنند تا اطلاعات را از این بخش حافظه بازیابیم.
2) حافظه ی معنایی (حافظه ی کلامی)
در حافظهی معنائی، چنان که از نام آن بر مىآید، معانى ذخیره مىشوند. بهعنوان نمونه، وقتى که ما جملهاى را در یک کتاب مىخوانیم، معنى آن را حفظ مىکنیم، نه کلمات یا ویژگىهاى دستورى آن جمله را. اطلاعات موجود در حافظهی معنائى عموماً بهصورت گزاره و طرحواره ذخیره مىشوند.
گزاره کوچکترین واحد اطلاعات است و مىتوان آن را درست یا غلط نامید. این گفته که على کتاب تازه را خرید شامل دو گزاره است: 1. على کتاب را خرید. ۲. کتاب تازه است. گزارهها براى بازنمائى یا معرفى واحدهاى کوچک معنى مناسب هستند، اما زمانى که بازنمائى مجموعههاى بزرگترى از دانش سازمانیافته موردنظر است گزارهها چندان کارساز نیستند. براى مجموعههاى بزرگ دانش، به عوض گزارهها، از طرحواره استفاده مىشود. طرحواره یک ساختار انتزاعى است که معرف اطلاعات ذخیره شده در حافظه است. انتزاعى است از آن جهت که اطلاعات مربوط به موارد یا مثالهاى متعدد یک چیز را خلاصه مىکند، و ساختارمند است از آن جهت که نشان مىدهد چگونه اجزاء اطلاعاتى آن بههم مربوط هستند. طرحواره را بهصورت شبکههائى از اندیشهها یا روابط به هم مرتبط یا شبکههائى از مفاهیم که در حافظهی افراد وجود دارد و آنان را قادر مىسازد تا اطلاعات تازه را درک و جذب نمایند، تعریف کردهاند. به باور روانشناسان شناختی، طرحوارهها سنگ بناهاى شناخت هستند. طرحوارهها هدایتکننده عملیات پردازش خبر هستند. بهعنوان نمونه، وقتى که وارد یک فروشگاه بزرگ مىشوید "طرحواره خرید کردن" شما فعال مىشود. این کار به شما امکان مىدهد تا رفتار فروشندگان را تفسیر کنید، معنى برچسب قیمتها را بر روى اجناس بفهمید، و اعمال صندوقدار براى شما قابل درک باشد. رفتار و اشیاء موجود در فروشگاه با رفتار و اشیاء طرحواره خیالى شما براى فروشگاه مقایسه مىشوند، و اگر این دو به اندازه کافى شبیه بههم باشند تعامل در فروشگاه آسان مىشود. چنانکه گفته شد، امتیاز بزرگ طرحواره این است که اطلاعاتى که وارد حافظه مىشوند و با یکى از طرحوارههاى یادگیرنده سازگار هستند بهسادگى آموخته و نگهدارى مىشوند، زیرا اطلاعات جدید از برکت همین سازگارى معنىدار مىشوند (گریلی و وئرفائلی، 2014).
- episodic memory
- Woolfolk
- semantic memory
- proposion
- schema
- Grilli
- Verfaellie
حافظه ی روندی
حافظهی
مربوط بهچگونگى انجام امور بهویژه فعالیتهاى فیزیکى یا جسمانى مانند
بازىهاى ورزشى را حافظه روندى یا رویهاى مىنامند. این نوع حافظه ظاهراً
در یک رشته زوج محرک - پاسخ ذخیره مىشود. به عنوان نمونه، اگر ما مدتى
طولانى دوچرخهسوارى نکرده باشیم، بهمحض اینکه شروع به این کار بکنیم،
محرکها پاسخها را فرا مىخوانند. وقتى که دوچرخه به سمت چپ خم مىشود
(یک محرک)، ما به طور غریزى وزن خود را به سمت راست مىدهیم تا تعادل خود
را حفظ نمائیم (پاسخ). به همین سبب است که هر چه یک عمل بیشتر تکرار
مىشود حالت خودکارتر بیشترى بهخود مىگیرد. بهطور خلاصه، حافظه روندى
به دانستن چگونه انجام دادن یک عمل گفته مىشود. در حافظهی روندی دانش
روندی ذخیره میشود. دانش روندی چگونه انجام دادن کارهاست و عملکرد مربوط
به مهارتهای جسمی و ذهنی ما را هدایت میکند. ویژگی مهم مهارتهایی که با
دانش روندی مشخص میشوند، خودکارآیی آنهاست. منظور از خودکارآیی این است
که تا چه اندازه مهارت مورد نظر بدون کوشش هشیارانه و اندیشیدن مرحله به
مرحله صورت میپذیرد (لام، کونتی-رامسدن، پیج و اولمن، 2014). حافظهی
درازمدت حفظ اطلاعات را از چند دقیقه پس از یادگیری تا تمامی طول عمر شخص
را شامل میشود و برای گنجایش آن نیز هیچ محدودیتی وجود ندارد. به سخن
دیگر، این حافظه میتواند تمامی اطلاعات دریافتی را برای همیشه نگهداری
کند
- procedural memory
- Lum
- Conti-Ramsden
- Page
- Ullman